27 januari 2012, 10:03 CEST
Op de Landelijke Gedichtendag, donderdag 26 januari, vond in de bibliotheek in Asten de prijsuitreiking plaats van de vijfde gedichtenwedstrijd Asten-Someren.
Deze wedstrijd werd georganiseerd door Lees&Luister, een samenwerkingsverband van Boekhandel van de Moosdijk Someren, Henk Berkers boek & kantoor Asten, Bibliotheek Helmond-Peel, locaties Asten en Someren.
Tijdens de prijsuitreiking in de bibliotheek in Asten, gehouden op de Gedichtendag Nederland&Vlaanderen 26 januari , werden de genomineerde gedichten ten gehore gebracht door de dichters zelf. De jury had de moeilijke taak om uit 61 inzendingen van 34 dichters de winnaars in de twee leeftijdscategorieën aan te wijzen.
Juryrapport gedichtenwedstrijd 2012:
Poëzie. Het geluid is er krachtiger. De gevoelens heviger. De details vallen meer op. Je ziet dingen die voorheen niet in het oog sprongen. Heeft u wel eens gevoeld dat de dood nabij was? Bent u weleens overdonderd geweest door de oprechtheid van een kind? Of hoorde u de tijd lachen, terwijl u juist praatte tegen de straatstenen? U voelt de rillingen van herkenning. Goed luisteren dan hoort u de donderslagen in de verte naderen. De wind waait door uw huis. U hoort stemmen dwalen. U ziet de mensen ploeteren in hun alledaagse leven. Waarom? Wat doen ze?
Zijn gedichten realistisch? Zijn ze verzonnen? Zijn er mensen die zulke zaken meemaken? Dat kun je je nauwelijks indenken. Maar stelt u zich eens voor dat alles wat in het vertelde op de een of andere manier bestaat. Bijvoorbeeld in een gedicht. Want in deze vrijplaats heeft de fantasie nog alle ruimte. Want wat verzonnen is kan waar zijn, en wat waar is kan echt gebeurd zijn. Onbeperkte mogelijkheden. Door een boeiende manier van dichten, een imponerende fantasie, door realiteit of een nauwgezette schrijfvaardigheid, kunnen de lezers meeleven.
En zo dwaalde de jury door werelden die we nog niet kenden of waarmee we hernieuwd kennismaakten, en uiteindelijk, na enige discussie, waarbij we gedichten herlazen, namen we een beslissing. De jury viel voor hetzelfde gedicht. Zowel bij de jeugd als bij de volwassenen. Twee pure gedichten waarin de kwaliteiten die we zo graag zien in een gedicht, samenkomen.
De gedichten gaan over krachtige geluiden, over hevige gevoelens en over opvallende details.
Prijswinnaars Jongeren 12-18:
De titels lezende van de gedichten kwam er een frons op het voorhoofd. Heeft de jeugd het zo zwaar? Zijn kommer en kwel stilletjes binnengeslopen in de levens van de jongeren? Met namen als Pijn, Keuzes, Verdriet en maar liefst drie keer Eenzaam, is het moeilijk raden waar de gedichten over gaan. Gelukkig is ook de liefde een grote inspiratiebron en zorgt hiermee voor positief tegengewicht. In deze categorie wordt geobserveerd en gefilosofeerd dat het een lieve lust is. Tegelijkertijd zijn het dit soort observaties die de gedichten onweerstaanbaar en uniek maken.
- Derde prijs gaat naar het gedicht De invalide man.
De schrijver laat zien dat hij aan zijn medemens denkt. Dit dichtwerk heeft een grimmige sfeer: mensen vieren thuis gezellig kerst, terwijl er in het bos rampspoed heerst. Door de repeterende zinnen Was ik maar een… voel je de wanhoop van de hoofdpersoon en wordt het personage bijna levensecht. Het is de dichter gelukt om dit gedicht op een verhaal te laten lijken. Maar in dit geval is het geen sprookje dat eindigt met En ze leefden nog lang en gelukkig.
- Tweede in deze categorie is geworden Samen spelen met elkaar. Dit gedicht valt op qua opmaak. In het eerste gedeelte begint iedere zin met Samen, maar in de tweede strofe is elk beginwoord Ik: de schrijver verplaatst de aandacht plots van het romantisch samenzijn waar de schrijver naar verlangt, naar de eenzame ik. Een jeugdroman met messcherpe randjes. De korte zinnen zijn overtuigend. Samen spelen met elkaar laat je lachen en huilen tegelijk: het doet je verlangen naar samenzijn, maar de harde werkelijkheid is hartverscheurend. De schrijver manoeuvreert behendig tussen romantiek en triestheid.
- De eerste prijs in categorie B gaat naar het gedicht Mijn grote zus. Het winnende gedicht is inhoudelijk zeer origineel. Het gaat over de liefde van een zus voor een zus. Het is een voorbeeld van het spiegelmotief: iemand die zichzelf een spiegel voorhoudt door te kijken naar een ander. Het gedicht is een zoektocht naar de eigen identiteit. Wie ben ik? Waar kom ik vandaan? Met gemak wordt ingezoomd op de identieke sproetjes op hun neus om verder uit te zoomen naar het grote leven. Micro en macro. De ik-persoon is iemand die positief vooruitkijkt. Is de oudere zus zich bewust van haar invloed? De jury blijft u het antwoord schuldig. Wel weet de jury dat de jongere zus een groot talent voor dichten heeft!
Prijswinnaars volwassenen:
Dichten en gedichten lezen is een vorm van reizen in je hoofd, je taal en blik verruimen. Deze editie was het poëzieaanbod redelijk. Sommige gedichten getuigden van vakmanschap en bijzondere talenten. Er waren gedichten om van te genieten, te huiveren en te groeien. Potentiële klassiekers zijn geschapen. De liefde, eenzaamheid en de Peel zijn terugkerende onderwerpen; de diversiteit aan onderwerpen was groot. De gedichten hebben allemaal hun eigen kwaliteiten. Sommige zitten dicht op de huid van de tijd. Ze reflecteren de actualiteit, het huidige klimaat in ons land. Dat is ook de kracht van poëzie: het kan een nieuw licht werpen, deuren openen en huisjes omver werpen.
- De derde prijs gaat naar Mannen met broodtrommels. Een gedicht beschrijft het leven van de noeste harde werker in de hedendaagse maatschappij. De dichter geeft woorden aan een alledaagse gebeurtenis in een gedicht dat loopt als een trein. Verrassend, speels, onverwachts en nergens zwaar. De toon is luchtig, de rijm soepel. Origineel. Munitie voor de geest.
- De tweede prijs gaat naar het gedicht Ik zoek. Een dichttalent dat op een creatieve, eigenzinnige wijze vormgeeft aan de poëzie. Vorm en inhoud zijn tot een organisch geheel gesmeed. Niets gekunstelds. Het doel van de hoofdpersoon wordt herhaald: Ik zoek../ik waak…/ik hoor…/ik voel…/ik roep/. Er zwerft een onderhuidse, beklemmende eenzaamheid rond, die je doen afvragen of het personage wel gelukkig is. De sfeer doet denken aan een film noir, met mooie beelden en nostalgie. Laat de schrijver van dit prachtige gedicht verdergaan met zoeken. Laat het nog veel van zulke schitterende gedichten opleveren. Dit gedicht is een lust om te lezen.
- En de winnaar van de gedichtenwedstrijd 2012 bij de volwassenen is een kunstwerk op zich. Het gedicht Rommeldommel krijgt de eerste prijs. Rommeldommel is tekstueel zo sterk dat het automatisch beelden oproept. Vanaf de eerste regel wordt de lezer verleid toe te treden tot iets intiems. Als voyeur mogen we getuigen van de intense liefde van een ouder voor zijn kind. Iets triviaals wordt op zulk een schitterende manier beschreven, dat je bijna tot emotie wordt bewogen bij het mogen aanschouwen van zoveel liefde. De schrijver van dit gedicht is een taalliefhebber: een neologisme als ouderfort is te mooi om slechts op deze avond te laten horen. De zin eeuwig zorgen valt niet lang is van een schoonheid, die de liefde voor de Nederlandse taal predikt. Alliteratie vale luchten vol venijn getuigen van ware dichtkunst. Rommeldommel is een majestueus gedicht. De jury buigt diep.
De jury bestond uit wethouder Theo Martens, Cor Fransen (manager Bibliotheek Helmond-Peel), Hanneke Hurkmans en Judith Kimenai (docenten aan het Varendonck-College) en Loek Plas (voormalig docent Nederlands).
Prijswinnaars 12-18 jaar:
1e prijs: Elsemiek Joosten “Mijn grote zus”
2e prijs: Gwen Kusters “Samen spelen met elkaar”
3e prijs: Harm Sweegers “De invalide man”
Prijswinnaars 18+:
1e prijs: Piet Snijders “Rommeldommel”
2e prijs: Lisette Maas “Ik zoek”
3e prijs: Geert van Heugten “Mannen met broodtrommels”